پنج شنبه , ۲۶ مهر ۱۳۹۷

انقلابی در علم !

 

استفان ولفرام

«این که جهان با همه پیچیدگی‌اش ممکن است تابع برخی قوانین ساده (محاسباتی) باشد، ایده جدیدی نیست!»

حوزه محاسبات همواره دو رویکرد متفاوت را تجربه کرده است. نخست رویکرد مهندسی که سعی دارد سیستم‌هایی کاربردی را از دل آن بیرون بکشد و دیگری رویکرد ریاضی که تلاش می‌کند قوانینی را درباره خود محاسبات اثبات کند.ولفرام در کتاب «گونه‌ای جدید از دانش» به رویکردی جدید اشاره می‌کند که هدف آن مطالعه تجربی و روش‌مند سیستم‌های محاسباتی، تنها برای درک خود آن‌ها است.در نخستین فصل این کتاب 12 فصلی با اشاره به تاریخ علوم، توضیح داده می‌شود که سه قرن پیش دانشمندان دریافتند که با استفاده از قوانین و معادلات ریاضی می‌توان به توضیح و تفسیر وقایع طبیعی پرداخت و به این ترتیب جهشی بزرگ و بنیادین تمام دنیای علوم را متحول کرد.ولفرام پس از آن هدفش از نوشتن این کتاب را ایجاد انقلابی مشابه در علوم کنونی عنوان‌کرده و اعلام می‌کند که رویدادهای طبیعی را می‌توان در قالب قوانینی عمومی‌تر بیان کرد. این قوانین عمومی می‌توانند در قالب برنامه‌های کامپیوتری پیاده شده و هریک خود شامل تعدادی متناهی از قوانین معمول ریاضی باشند.این کتاب که استفان ولفرام، در میان سال‌های 1992 تا 2002 درگیر نوشتن آن بوده است، در واقع مطالعه‌ای تجربی روی سیستم‌های محاسباتی بسیار ساده است. همچنین این ایده را مطرح می‌کند که برای مدل‌سازی و درک پیچیدگی‌های موجود در طبیعت، به جای ریاضیات سنتی، باید به این سیستم‌های محاسباتی بسیار ساده روی آورد.
نظریه‌ها و مباحث مطرح شده دراین کتاب به شدت بر نتایج  و مثال‌هایی مبتنی هستند که از تحلیل و بررسی برنامه‌های Cellular Autumata در فضاهای یک، ‌دو و سه بعدی به دست می‌آیند. این برنامه که به اختصار CA نیز نامیده می‌شود، شبیه‌سازی مجموعه‌ای از سلول‌ها است که دریک زمان مشخص می‌توانند دارای حالت‌های معینی باشند. با گذر زمان و به اصطلاح در نسل بعدی‌،‌ وضعیت  هر سلول براساس وضعیت سلول‌های مجاور و تعدادی مشخص از قوانین تعیین خواهد شد. نظریه مطرح شده در این کتاب، شامل دو بخش اساسی است. نخست آن طبیعت محاسبات باید به‌صورت تجربی مورد آزمون و اکتشاف قرار بگیرد و دوم این‌که نتایج این آزمون‌ها و اکتشافات، تأثیر زیادی بر شناخت پیچیدگی‌های دنیای پیرامون ما خواهد داشت. ولفرام در این کتاب به این نتیجه می‌رسد که ذات جهان هستی دیجیتال است و بنای آن بر مجموعه‌ای از قوانین ابتدایی استوار است که به‌سادگی به‌صورت برنامه‌های ساده کامپیوتری قابل پیاده‌سازی هستند. او همچنین تأکید می‌کند که درک چنین موضوعی در جوامع علمی می‌تواند تأثیری انقلابی بر فیزیک، شیمی، بیولوژی و بسیاری از حوزه‌های عمومی علم داشته باشد.
البته ذکر این نکته ضروری است که این کتاب، با نقدهای منفی فراوانی نیز مواجه شده است. گروهی آن را کتابی می‌خوانند که «توسط کسی که تنها توسط خودش نابغه خوانده می‌شود، نوشته شده و توسط خود او نیز چاپ شده است تا این ایده را القا کند که او دنیای علوم را دگرگون کرده است.» گروهی دیگر، با توجه به تکرار عبارت «گونه‌ای جدید از علم» در بسیاری از صفحات کتاب، آن را نمونه کامل یک متن اولیپو می‌دانند.  اولیپو نام گروهی از نویسندگان فرانسوی بود که باور داشتند نوشتن داستان یا شعری که در تمام جملاتش یک کلمه یا اصطلاح خاص تکرار شده باشد، نوعی تمرین خلاقیت است.چه این کتاب به واقع دروازه جدیدی را به روی علوم مدرن گشوده باشد و چه تنها نتیجه توهمات یک خودشیفته باشد، مطالعه ارتباط احتمالی میان «برنامه‌های ساده کامپیوتری» و «پیچیدگی‌های طبیعی» به یقین خالی از فایده نخواهد بود و چه بسا الهام‌بخش ایده‌های نوین علمی شود. به ویژه این‌که این کتاب را می‌توان به رایگان و به صورت آنلاین در آدرس http://www.wolframscience.com مطالعه کرد.

عنوان:  گونه‌ای جدید از علم
نويسنده:  استفان ولفرام
تاریخ انتشار:  می 2002
ناشر: Wolfram Media
تعداد صفحات: 1192 صفحه

منبع: ماهنامه شبکه

Print Friendly, PDF & Email

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*